Numer ISBN dla książek
Co to jest numer ISBN?
Numer ISBN to międzynarodowy standardowy numer książki. Do końca grudnia 2006 r. numery ISBN miały 10 cyfr, ale od 1 stycznia 2007 r. składają się już zawsze z 13 cyfr. Numery ISBN są obliczane przy użyciu określonego wzoru matematycznego i zawierają cyfrę kontrolną w celu sprawdzenia numeru.
Każdy numer ISBN składa się z 5 elementów, a poszczególne sekcje są oddzielone spacjami lub łącznikami. Trzy z pięciu elementów mogą mieć różną długość:
Element prefiksu – obecnie może to być tylko 978 lub 979. Zawsze ma długość 3 cyfr
Element grupy rejestracyjnej – identyfikuje konkretny kraj, region geograficzny lub obszar językowy uczestniczący w systemie ISBN. Element ten może mieć długość od 1 do 5 cyfr
Element abonenta – identyfikuje konkretnego wydawcę lub wydawnictwo. Może mieć długość do 7 cyfr
Element publikacyjny – identyfikuje konkretne wydanie i format konkretnego tytułu. Może mieć długość do 6 cyfr
Cyfra kontrolna – jest to zawsze ostatnia pojedyncza cyfra, która matematycznie potwierdza resztę liczby. Oblicza się go przy użyciu systemu Modulus 10 z naprzemiennymi wagami 1 i 3.
Do czego służy numer ISBN?
Numer ISBN to zasadniczo identyfikator produktu używany przez wydawców, księgarzy, biblioteki, sprzedawców internetowych i innych uczestników łańcucha dostaw. Do celów zamawiania, wystawiania ofert, prowadzenia dokumentacji sprzedaży i kontroli zapasów. Numer ISBN identyfikuje rejestrującego, a także konkretny tytuł, wydanie i format.
Co identyfikuje numer ISBN?
Numery ISBN nadawane są tekstowym publikacjom monograficznym (tzn. publikacjom jednorazowym, a nie czasopismom, gazetom czy innym rodzajom seriali).
Każda książka udostępniona publicznie, czy to do sprzedaży, czy bezpłatnie, może zostać oznaczona numerem ISBN.
Ponadto poszczególne sekcje (takie jak rozdziały) książek lub numerów lub artykułów z czasopism, periodyków lub seriali udostępnianych osobno mogą również wykorzystywać numer ISBN jako identyfikator.
W odniesieniu do różnych dostępnych mediów nie ma znaczenia, w jakiej formie treść jest dokumentowana i rozpowszechniana; jednakże każdą inną formę produktu (np. książka w miękkiej oprawie, EPUB, .pdf) należy zidentyfikować osobno.
Numery ISBN, prawo i prawa autorskie
Numer ISBN jest identyfikatorem i nie zapewnia żadnej formy ochrony prawnej ani autorskiej. Jednakże w niektórych krajach używanie numeru ISBN do identyfikacji publikacji stało się wymogiem prawnym.
Kto powinien ubiegać się o numer ISBN?
O nadanie numeru ISBN powinien zawsze ubiegać się wydawca książki. W rozumieniu numeru ISBN wydawcą jest grupa, organizacja, firma lub osoba odpowiedzialna za rozpoczęcie produkcji publikacji. Zwykle to także osoba lub organ ponosi koszty i ryzyko finansowe związane z udostępnianiem produktu. Nie jest to drukarz, ale może to być autor książki, jeśli autor zdecydował się samodzielnie opublikować swoją książkę.
W wielu krajach obowiązują szczegółowe przepisy dotyczące publikowania, dlatego należy odpowiednio wcześnie skontaktować się z krajową agencją ISBN w celu uzyskania porady.
Gdzie umieścić numer ISBN?
Numer ISBN powinien się znajdować w dwóch miejscach:
– na stronie redakcyjnej, gdzie umieszczone są informacje na temat wydawcy, drukarni oraz praw autorskich.
– na tylnej stronie okładki, wraz z odpowiadającym mu kodem kreskowym.
Zamieszczenie takiego kodu nie jest obowiązkowe, ale dzięki niemu księgarzom czy bibliotekarzom jest łatwiej monitorować sprzedaż lub wypożyczenia książki.
Każdy tytuł znajduje się w bazie danych, a kod kreskowy pozwala na szybsze znalezienie go, ponieważ wystarczy zeskanować książkę pod czytnikiem.
